"The grabbing hands, grab all they can. All for themselves, after all". Het is even wennen, Laura dansend op een klassieker van Depeche Mode terwijl het publiek de zaal betreedt. Zich verheugend op een oudejaarsconference van iemand die helemaal geen zin heeft in opinies. Deze paradox wordt bij haar introductie gelijk duidelijk gemaakt en elke verwachting tot scherp inzicht in het afgelopen jaar wordt  meteen de kop ingedrukt. Opinie is een leuke naam voor een hondje, maar verder dienen opinies alleen tot het imponeren op feestjes waar je krampachtig moet laten zien wie je bent. Het stuk muziek bevat het enige stukje kritiek op het afgelopen jaar tijdens de gehele voorstelling.

Het programma blijkt een "best-of" te zijn, een ruim een uur durende aaneensmeding van delen uit eerdere werken. Na haar eerste schifting had ze voor 3 uur materiaal, kwaliteit heeft ze genoeg in huis, hulde dat ze er zoveel af heeft weten te pellen tot deze essentie overbleef. En zowaar is ze in staat gebleken om deze beste stukken middels een rode draad aan elkaar te stikken tot een mooi programma, waar voornamelijk trouwe fans, familie en vrienden op afkomen. Er wordt opvallend minder gelachen om de subtiele grappen die er in het verhaal zitten, wellicht dat de context nu toch een beetje weg is, of omdat ze toch niet zo lachbaar zijn als je ze al eens eerder had gehoord.

Laura zoekt, worstelt, zoekt verder, ergert zich, vergoelijkt, windt zich op, koelt af, en nog meer. Vooral waar het ongelijkheid en schijnheiligheid betreft blijkt ze vinnig. In deze dagen rond de Kerst komt ze met een mooie, passende ergernis op de proppen over de partypoppers op een feestje die zich wel ergeren aan de tanende verzorgingstaat, maar zelf geen oog blijken te hebben voor een suicidale feest-gast die zich als ware misantroop schuilhoudt achter de bank.

Er komen gasten op het podium, zoals dat hoort in een retrospectief. Waaronder "het kind in haar". Die krijgt alle ruimte om een vertederend beeld neer te zetten van een worstelend meisje waar zij ooit inzat, en nu op zoek is naar... Naar wat? Acceptatie van het leven? In elk geval niet naar zichzelf. Ze dreigt uiteindelijk zelfs Sartre op bezoek te krijgen. Een ooit levende metafoor voor een van haar andere alter-ego's. Deze weet ze echter resoluut buiten het podium te houden. Toch heeft ze Sartre nodig. Als zelf-therapeut is haar eigen alter-ego een goede spiegel voor haar. Ze is onrustig in haar hoofd, en in haar zoektocht naar orde kan zij dit deel van haar zelf goed gebruiken. Evenals publiek, dat van haar smult. En zelfs haar hand mag vasthouden aan het einde van de voorstelling. Daarna pas mag er worden geklapt.

"The grabbing hands, grab all they can". De bijbehorende videoclip toonde op prachtige wijze hoe afhankelijk een muziekband is van zijn fans. En dat de band ook aan graaien doet. Laura doet dat zelf ook. Ze heeft haar publiek keihard nodig, om voor hen programma's te schrijven met voor haar therapeutische waarde. Het publiek als aanjager voor zelf-therapie. "Hoe meer ik schrijf, hoe groter de leegte in me wordt", zegt ze over zichzelf. Het schept ook meer ruimte om er weer nieuwe dingen in te stoppen. Zoals deze best-of met oliebollen en cava achteraf. Een gouden greep; het publiek vindt het prachtig en zijzelf heeft therapie om haar eigen materiaal weer eens kritisch door te werken.

Sander Lelieveld

Gezien: 27 december 2011, 22.00 uur, Nationale Toneel, Den Haag